Substancje chemiczne są obecne w wielu firmach – od dużych zakładów produkcyjnych, przez magazyny, aż po niewielkie warsztaty czy firmy sprzątające. Spotkać je można także w biurach, serwisach technicznych czy firmach zajmujących się utrzymaniem czystości. Problem w tym, że chemia nie wybacza pomyłek. Niewłaściwie oznaczony preparat może prowadzić do podrażnień skóry, zatrucia, a w skrajnych przypadkach nawet poważnych wypadków przy pracy. Dlatego właśnie powstał system oznakowania GHS/CLP, który w prosty i jednoznaczny sposób informuje o zagrożeniach związanych z danym produktem.

Dla pracowników działów zaopatrzenia oraz właścicieli firm oznacza to jedno: jeśli w firmie używane są chemikalia, ich prawidłowe oznakowanie nie jest opcją – jest obowiązkiem.

 

Czym są etykiety GHS/CLP?

System GHS (Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów) został wprowadzony po to, aby na całym świecie stosować te same symbole zagrożeń. W Unii Europejskiej jego odpowiednikiem prawnym jest rozporządzenie CLP.

W praktyce oznacza to charakterystyczne piktogramy w czerwonych rombach, które można znaleźć na opakowaniach chemikaliów. Każdy z nich informuje o konkretnym zagrożeniu, np.:

• substancja łatwopalna

• substancja żrąca

• zagrożenie dla zdrowia

• substancja toksyczna

• zagrożenie dla środowiska

Dzięki temu pracownik nawet bez czytania całej etykiety może szybko ocenić ryzyko.

 

Dlaczego poprawne oznakowanie jest tak ważne?

Z punktu widzenia bezpieczeństwa pracy oznakowanie chemikaliów spełnia kilka kluczowych funkcji.

1. Informuje o zagrożeniu
Piktogram działa jak sygnał ostrzegawczy – zanim ktoś odkręci pojemnik, już wie, że warto założyć rękawice lub okulary ochronne.

2. Ułatwia szkolenia BHP
Pracownik, który widzi te same symbole w różnych miejscach, szybciej je zapamiętuje. To ogromna zaleta w firmach, gdzie rotacja pracowników jest duża.

3. Pomaga w sytuacjach awaryjnych
W przypadku wycieku lub pożaru ratownicy mogą natychmiast rozpoznać rodzaj zagrożenia.

4. Chroni firmę podczas kontroli
Podczas kontroli instytucji takich jak Państwowa Inspekcja Pracy czy Państwowa Straż Pożarna brak właściwego oznakowania chemikaliów może zostać potraktowany jako poważne naruszenie przepisów.

 

Najczęstsze błędy w oznakowaniu chemikaliów

W wielu firmach oznakowanie chemikaliów wygląda dobrze… dopóki nie przyjrzy się mu dokładniej. Podczas audytów BHP często pojawiają się te same błędy.

1. Przelewanie chemii do nieopisanych pojemników
To jeden z najczęstszych problemów. Preparat trafia do butelki zastępczej, a etykieta… znika. Po kilku dniach nikt już nie pamięta, co znajduje się w środku.

2. Nieczytelne lub uszkodzone etykiety
Chemikalia często pracują w trudnych warunkach – wilgoć, oleje, kurz. Zwykła naklejka po pewnym czasie może stać się nieczytelna.

3. Brak oznakowania w magazynie
Czasem chemikalia mają prawidłowe etykiety na opakowaniach, ale brakuje oznakowania regałów czy stref magazynowych.

4. Stare symbole zagrożeń
Wciąż zdarza się, że w firmach używane są stare pomarańczowe symbole. Od lat obowiązuje jednak system GHS/CLP.

 

Jak poprawnie oznakować chemikalia w firmie?

Dobra wiadomość jest taka, że uporządkowanie oznakowania w firmie zwykle nie jest trudne. Wystarczy kilka prostych zasad.

1. Każdy pojemnik musi mieć etykietę
Niezależnie od tego, czy jest to oryginalne opakowanie producenta, czy pojemnik roboczy.

2. Etykieta powinna być trwała i czytelna
Najlepiej stosować tabliczki lub naklejki odporne na chemikalia i wilgoć.

3. Oznakuj również miejsca przechowywania
Regały, szafki chemiczne czy magazyny powinny być oznaczone odpowiednimi znakami ostrzegawczymi.

4. Zadbaj o szkolenie pracowników
Symbole są proste, ale tylko wtedy, gdy ktoś wcześniej wyjaśni ich znaczenie.

 

Oznakowanie chemikaliów to element większego systemu bezpieczeństwa

W praktyce etykiety GHS/CLP powinny być częścią szerszego systemu oznakowania bezpieczeństwa w firmie. W magazynach i halach produkcyjnych warto stosować także:

• znaki ostrzegawcze dotyczące substancji niebezpiecznych

• oznakowanie magazynów chemikaliów

• tablice informacyjne BHP

• instrukcje postępowania w razie wycieku lub pożaru

Dobrze zaprojektowane oznakowanie działa jak mapa bezpieczeństwa – prowadzi pracownika dokładnie tam, gdzie powinien się znaleźć i informuje go o zagrożeniach.

 

Podsumowanie

Etykiety GHS/CLP to nie tylko formalność narzucona przez przepisy. To prosty i skuteczny system, który pomaga uniknąć wielu wypadków w miejscu pracy.

W praktyce firmy oznacza to jedno: czytelne oznakowanie chemikaliów, właściwe znaki ostrzegawcze i świadomych pracowników. A to już bardzo solidna podstawa do bezpiecznej pracy – niezależnie od tego, czy mowa o dużej fabryce, czy niewielkim warsztacie.