Ewakuacja to słowo, które potrafi przyspieszyć tętno nawet najbardziej opanowanym osobom. Gdy w grę wchodzi bezpieczeństwo ludzi, każda sekunda i każdy detal mają znaczenie. A co, jeśli wśród ewakuowanych znajdują się osoby z niepełnosprawnością? Wtedy od dobrze przemyślanego oznakowania zależy nie tylko skuteczność działań, ale i… ludzkie życie.
Dlaczego standardowe oznakowanie to za mało
Większość firm, magazynów i instytucji ma już wyznaczone drogi ewakuacyjne. Są zielone strzałki, tabliczki „WYJŚCIE EWAKUACYJNE”, a przy drzwiach – klasyczne znaki z biegnącym ludzikiem. Problem w tym, że nie każdy „pobiegnie” w razie zagrożenia.
Osoby z ograniczoną mobilnością, wzrokiem czy słuchem potrzebują dodatkowych udogodnień i oznaczeń, które umożliwią im bezpieczne opuszczenie budynku. Sam przepisowy znak to nie wszystko – równie ważna jest jego lokalizacja, wysokość, czytelność i ewentualne wsparcie w formie dźwiękowej lub dotykowej.
Co mówią przepisy?
Podstawą są przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych budynków oraz norma PN-EN ISO 7010, określająca wygląd i znaczenie znaków bezpieczeństwa. Wymagają one, by oznakowanie dróg ewakuacyjnych było czytelne, widoczne i jednoznaczne – również dla osób z niepełnosprawnościami.
Dodatkowo, Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami zobowiązuje instytucje publiczne do dostosowania budynków i ich oznakowania do potrzeb wszystkich użytkowników.
W praktyce oznacza to np.:
-
umieszczenie znaków ewakuacyjnych na odpowiedniej wysokości – także w zasięgu wzroku osoby poruszającej się na wózku,
-
stosowanie dodatkowych oznaczeń dotykowych (np. tabliczki z alfabetem Braille’a),
-
wyposażenie systemu alarmowego w sygnalizację świetlną lub wibracyjną,
-
oznaczenie tzw. miejsc zbiórki lub punktów ewakuacji osób z ograniczoną mobilnością.
Jakie znaki warto zastosować?
W praktyce oznakowanie dostosowane do ewakuacji osób z niepełnosprawnością obejmuje m.in.:
-
znaki ewakuacyjne z symbolem wózka inwalidzkiego,
-
tabliczki wskazujące windy ewakuacyjne (jeśli są dopuszczone do ewakuacji),
-
znaki kierunkowe do stref bezpiecznego oczekiwania,
-
oznaczenia brajlowskie i kontrastowe na drzwiach i barierkach,
-
piktogramy informujące o asyście personelu podczas ewakuacji.
Dobrze też pamiętać o odpowiednim oświetleniu znaków – np. przy użyciu podświetlanych tablic LED lub fotoluminescencyjnych, które działają nawet w przypadku awarii prądu.
Częste błędy, które mogą kosztować życie
Choć temat wydaje się oczywisty, w praktyce spotykam się z typowymi błędami:
-
znaki umieszczone zbyt wysoko lub zasłonięte,
-
brak informacji o ewakuacji osób z niepełnosprawnością w instrukcji PPOŻ,
-
stosowanie nieczytelnych piktogramów lub niezgodnych z normą ISO 7010,
-
brak oznaczenia miejsc oczekiwania na pomoc.
Pamiętaj – nawet najpiękniejszy, zielony znaczek nic nie da, jeśli w sytuacji kryzysowej osoba na wózku nie będzie mogła go dostrzec lub zrozumieć jego znaczenia.
Oznakowanie a odpowiedzialność pracodawcy
Z punktu widzenia BHP i PPOŻ to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim obowiązek pracodawcy. W razie kontroli PIP lub PSP, brak odpowiedniego oznakowania może skończyć się nie tylko mandatem, ale też zarzutem niedopełnienia obowiązków w zakresie bezpieczeństwa.
Warto więc raz na jakiś czas przeprowadzić przegląd oznakowania ewakuacyjnego i zadać sobie pytanie: „Czy każdy z moich pracowników, niezależnie od swoich możliwości, będzie wiedział, jak się ewakuować?”
Podsumowanie
Dostosowanie oznakowania ewakuacyjnego do potrzeb osób z niepełnosprawnością to nie tylko kwestia przepisów, ale przede wszystkim odpowiedzialności. Dobrze zaprojektowany system oznakowania może uratować życie – a przy okazji pokazuje, że firma naprawdę dba o wszystkich swoich pracowników i klientów.
Jeśli chcesz upewnić się, że Twoje oznakowanie spełnia aktualne normy – zajrzyj do naszego sklepu. Znajdziesz tam znaki ewakuacyjne zgodne z normą ISO 7010, tabliczki z symbolem wózka inwalidzkiego, a także oznaczenia fotoluminescencyjne. Pamiętaj – bezpieczeństwo nie zna barier!